Een marketingplan maken in drie stappen
Een marketingplan beschrijft hoe je klanten gaat vinden en houden: wie je doelgroep is, wat je aanbiedt, tegen welke prijs, via welke kanalen en met welk budget. In een ondernemingsplan verklaart dit hoofdstuk waar de omzet in je financieel plan vandaan komt. Je maakt het in drie stappen: onderzoek doen, een strategie kiezen en die uitwerken in een actieplan.
Wat is een marketingplan?
Een marketingplan is een document waarin je vastlegt welke marketingdoelen je in een periode wilt halen, meestal een jaar, en hoe je dat aanpakt. KVK noemt het marketingplan als een van de vier vaste onderdelen van een ondernemingsplan, naast jij als ondernemer, je bedrijf en het financieel plan.
Voor een starter hoeft het niet lang te zijn. Twee tot vier pagina's met onderbouwde keuzes zijn meer waard dan twintig pagina's theorie. Het plan begint met marktonderzoek en een SWOT-analyse. Daarna kies je een doelgroep, een positionering en meetbare doelen, werk je de marketingmix uit en eindig je met een actieplan, een budget en de manier waarop je meet of het werkt.
Stap 1: onderzoek doen
Zonder onderzoek is een marketingplan een verzameling aannames. Begin bij de vraag of er vraag is: hoeveel mensen of bedrijven hebben het probleem dat jij oplost, en wat geven ze er nu aan uit? Daarover lees je meer bij is er vraag naar het product? en in de klantenanalyse.
Breng daarna je concurrenten in kaart, met wat ze aanbieden, tegen welke prijs en hoe ze hun klanten bereiken. Zie de concurrentieanalyse. Kijk ook wat er in de markt verandert aan trends, regels en economische ontwikkelingen die je kansen groter of kleiner maken. Cijfers vind je bij CBS en je brancheorganisatie.
Vat de uitkomsten samen in een SWOT-analyse, met je sterktes en zwaktes naast de kansen en bedreigingen. De conclusies daaruit zijn het vertrekpunt voor je strategie. Kant-en-klare indelingen voor dit deel staan in 5 marktanalyse-templates.
Stap 2: strategie vaststellen
Kies je doelgroep
Beschrijf zo precies mogelijk op wie je je richt en hoeveel potentiële klanten dat zijn. Hoe je dat doet, met voorbeelden, staat op de pagina doelgroep.
Bepaal je positionering
Positionering is de plek die je wilt innemen in het hoofd van de klant. Vul deze zin in: "Voor [doelgroep] die [behoefte] is [bedrijf] de [soort aanbieder] die [belangrijkste voordeel], anders dan [alternatief]." Lukt dat niet in één zin, dan is je keuze nog niet scherp genoeg.
Stel meetbare doelen
Formuleer twee tot vier doelen die je kunt meten en waar een datum aan vastzit. Niet "meer naamsbekendheid", maar "na twaalf maanden 150 betalende klanten en 40 Google-reviews met gemiddeld een 4,5 of hoger". De doelen moeten aansluiten op de omzet in je resultatenrekening.
Werk de marketingmix uit
De marketingmix vertaalt je strategie naar vier concrete keuzes. Bij product beslis je wat je aanbiedt, in welke varianten en met welke service en garantie. Bij prijs gaat het om wat je vraagt en waarom dat voor deze doelgroep de juiste prijs is. Plaats is waar en hoe de klant kan kopen: in een winkel, via een webshop of platform, of aan huis. En bij promotie bepaal je hoe je de doelgroep laat weten dat je bestaat.
Die vier keuzes moeten bij elkaar passen. Een exclusief product met een hoge prijs verkoop je niet met kortingsacties op een marktplaats.
Stap 3: actieplan maken
In het actieplan staat wat je daadwerkelijk gaat doen. Zet per actie de periode, de kosten, wie het uitvoert en het verwachte resultaat op een rij.
| Periode | Actie | Budget | Verwacht resultaat |
|---|---|---|---|
| Vóór de start | Website en Google Bedrijfsprofiel inrichten | € 1.200 | Vindbaar op bedrijfsnaam en dienst + plaats |
| Maand 1 | Openingsactie: 15% introductiekorting voor de eerste 50 klanten | € 600 | 50 klanten, 15 reviews |
| Maand 1–12 | Zoekadvertenties in het eigen werkgebied | € 200 per maand | 10 nieuwe klanten per maand |
| Maand 2–12 | Maandelijkse nieuwsbrief aan bestaande klanten | € 15 per maand | 20% herhaalaankopen |
| Elk kwartaal | Resultaten per kanaal beoordelen en budget verschuiven | Tijd | Lagere kosten per nieuwe klant |
Opgeteld is dat je marketingbudget, dat als verkoopkosten terugkomt in je financieel plan. Welke kanalen er zijn en voor wie ze geschikt zijn, staat in hoe breng ik mijn product onder de aandacht?
Meten en bijsturen
Houd per kanaal bij hoeveel aanvragen en klanten het oplevert en wat het kost. Vraag nieuwe klanten hoe ze bij je terechtkwamen. Stop met wat niets oplevert en verschuif het budget naar wat werkt. Een marketingplan ligt niet vast; pas het elk kwartaal aan op de cijfers.
Een marketingplan op één A4
Voor een klein bedrijf past de kern op één pagina. Neem dan deze punten op:
- Wie je doelgroep is, hoe groot en waar.
- Welk probleem je product oplost.
- Waarom de klant voor jou kiest.
- Twee of drie doelen in cijfers, met een datum.
- Je prijs en je verkoopkanaal.
- De kanalen die je voor promotie inzet.
- Budget en planning per kwartaal.
- Welke cijfers je bijhoudt.
Dezelfde aanpak voor je hele plan staat in hoe schrijf je een businessplan op 1 A4?
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een marketingplan en een ondernemingsplan?
Het ondernemingsplan beschrijft je hele bedrijf: de ondernemer, het bedrijf, de markt, de marketing en de financiën. Het marketingplan is daar één hoofdstuk van. Bestaande bedrijven maken het ook los, als jaarplan voor de marketing.
Wat is het verschil tussen marketingstrategie en marketingplan?
De strategie is de richting: welke doelgroep, welke positionering, welke doelen. Het plan bevat daarnaast de uitwerking in acties, planning en budget.
Kan ik een marketingplan laten maken?
Dat kan, bij een marketingbureau of een zelfstandig adviseur. Het onderzoek naar je klanten en je keuzes over doelgroep en prijs blijven wel jouw werk; die kan een ander niet voor je maken. Laat een adviseur liever meelezen met een plan dat je zelf hebt geschreven.
Alle onderdelen staan uitgewerkt in het hoofdstuk Marketing. Hoe het marketingplan in je hele ondernemingsplan past, lees je in ondernemingsplan schrijven: stap voor stap.



